Избори во Босна и Херцеговина: Со многу ниска излезност избрани членовите на претседателството

Денис Беќировиќ, Бошњак од Социјалдемократската партија (СДП-БиХ) и дел од актуелното тричлено претседателство, освои 26,78% од гласовите во Федерацијата на БиХ, пред кандидатот на централно-десничарската Партија за демократска акција (СДА). Даријана Филиповиќ, нова на политичката сцена, ќе биде дел од претседателството од националистичката и проевропска Хрватска демократска заедница (ХДЗ-БиХ), со 13,89% од гласовите.
Во Република Српска, Жељка Цвијановиќ, актуелна членка на тричленото претседателство од редовите на српската и проруска националистичка партија Сојуз на независни социјалдемократи (СНСД), освои 55,41% од гласовите, соопшти изборната комисија од неделните избори за меѓуетничкото тричлено претседателство на Босна и Херцеговина, врз основа на преброени гласови од 96,31% од избирачките места.
Резултатите во голема мера беа во согласност со очекувањата и проекциите на платформата за следење „Поливејв“, иако излезноста на гласачите беше ниска – вкупно 42,02% во двата ентитета на Босна: Федерацијата на Босна и Херцеговина (со бошњачко и хрватско мнозинство) и Република Српска (со српско мнозинство). Гласачите исто така гласаа за државниот парламент, како и на регионалните избори во двата ентитета.
Незадоволството на гласачите порасна поради економското забавување, бавното темпо на преговорите за влез во ЕУ и долготрајната политичка криза во која доминантните етнички партии од двата ентитета постојано ги кочеа одлуките на слабата централна влада што ги поврзува.
Гласањето продолжи на некои избирачки места и по крајниот рок во 19 часот во неделата, поради доцнења поврзани со новиот систем за електронско гласање, изјави за новинарите во Сараево претседателот на Централната изборна комисија на Босна, Јован Калаба. Изборната комисија го редизајнираше изгледот на гласачките ливчиња и воведе нови системи за биометриска идентификација на гласачите и електронски скенери, со цел, како што наведе, да се спречат изборните измами.
Говорејќи во Бања Лука, најголемиот град на босанските Срби, Милорад Додик – сепаратистички настроен и проруски лидер на СНСД, кој минатата недела ја посети Москва и се сретна со рускиот претседател Владимир Путин – изјави дека кандидатот на неговата партија, Саво Миниќ, освоил најмногу гласови за претседател на ентитетот Република Српска.
„Го освоивме местото член на (босанското) Претседателство и функцијата претседател на Република Српска.“ „Неочекувано висок резултат“, изјави Додик.
Откако војната во Босна заврши во 1995 година со Дејтонскиот мировен договор, постигнат со посредство на САД, земјата е поделена по етничка линија на два ентитета поврзани преку слаба централна влада и тричлено претседателство.
Босна, која се соочуваше со тешкотии во закрепнувањето од војната во периодот 1992–1995 година, во декември 2022 година доби статус на земја-кандидат за членство во ЕУ и одобрение за отворање на пристапните преговори во 2024 година. Сепак, вистинските преговори сè уште не се започнати бидејќи домашните законодавни тела допрва треба да ги исполнат клучните барања, како што се зајакнување на судскиот надзор и усвојување закони за борба против корупцијата.
Борјана Кришто, заменик-претседателка на хрватската партија ХДЗ-БиХ, изјави дека по изборите може да се постигне севкупен напредок преку дијалог.
„Босна мора да напредува исклучиво врз принципот на консензус, дијалог и меѓусебно почитување“, им порача таа на партиските поддржувачи, предупредувајќи на реторика што би ја вратила земјата назад.
Многу гласачи во земјата со 3,4 милиони жители велат дека сакаат да ја надминат реториката што предизвикува поделби, но политичката ситуација во земјата е во ќорсокак.
ЕУ и Русија се натпреваруваат за влијание врз Босна; ЕУ сака да го прошири своето членство на Балканот, додека Русија сака да го забави тој процес и да го зачува своето влијание врз Република Српска.
САД исто така се обидуваат да го зајакнат своето влијание во Босна, залагајќи се за проект за изградба на гасовод вреден 1,5 милијарди долари за увоз на американски течен природен гас. Сепак, ЕУ изјави дека при изборот на компанијата за проектот недостасувала транспарентност и конкурентност, а Вашингтон и Брисел исто така имаа спротивставени ставови околу улогата на Високиот претставник – меѓународниот надзорник на мирот во земјата.