Специјален трибунал ја осуди соборената премиерка на Бангладеш, Шеик Хасина, на смрт по обвинение за злосторства против човештвото за нејзиното задушување на студентското востание минатата година, во кое загинаа стотици луѓе и се случи соборување на нејзиното 15-годишно владеење, пренесува Асошиејтед Прес.
Меѓународниот трибунал за злосторства со седиште во Дака, исто така, го осуди поранешниот министер за внатрешни работи, Асадузаман Кан, на смрт за неговата вмешаност во употребата на смртоносна сила против демонстрантите.
И Хасина и Кан избегаа во Индија минатата година и беа осудени во отсуство. Трет осомничен, поранешен началник на полицијата, беше осуден на пет години затвор откако стана сведок против Хасина и се изјасни за виновен.
Хасина и Кан беа обвинети за убиство на стотици луѓе за време на студентското востание во јули и август 2024 година. Здравствениот советник на земјата во рамките на сегашната привремена влада на земјата изјави дека повеќе од 800 луѓе биле убиени, а околу 14.000 биле повредени. Сепак, Обединетите нации во извештај од февруари изјавија дека можеби се убиени до 1.400.
Хасина вели дека обвиненијата се неоправдани, тврдејќи дека таа и Кан „дејствувале со добра намера и се обидувале да ја минимизираат загубата на животи“.
„Ја изгубивме контролата врз ситуацијата, но да се карактеризира она што се случи како однапред смислен напад врз граѓаните е едноставно погрешно толкување на фактите“, рече таа во понеделник во изјава во која ја осудува пресудата.
Пресудата доаѓа во време кога земјата сè уште се бори со нестабилност откако Хасина беше соборена од власт на 5 август 2024 година. Лауреатот на Нобеловата награда за мир од Бангладеш, Мухамед Јунус, ја презеде функцијата шеф на привремена влада три дена по нејзиниот пад. Јунус вети дека ќе ја казни Хасина и ги забрани активностите на нејзината партија Авами лига.
Трочлениот трибунал, предводен од судијата Голам Мортуза Мозумдер, ја објави пресудата на трибуналот, на седница која беше емитувана во живо. Некои од присутните во преполната судница навиваа кога Мазумдер ја објави смртната казна за Хасина. Тој ги опомена, велејќи им да ги изразат своите чувства надвор од судницата.
Многу семејства на убиените и повредените за време на минатогодишното востание чекаа со часови пред трибуналот пред пресудата. Се чинеше малку веројатно дека Хасина ќе се врати во Бангладеш за да се соочи со казната. Индија не одговори на барањата на Бангладеш да ја екстрадира за да се соочи со судењето.
Привремената влада ја засили безбедноста пред пресудата, со распоредување на паравоени гранични стражари и полиција во Дака и многу други делови од земјата. Партијата на Хасина, Авами лига, повика на национално затворање во знак на протест против пресудата во понеделник.
Хасина ја осуди пресудата од понеделник, нарекувајќи ја „пристрасна и политички мотивирана“ во својата изјава. Хасина не може да поднесе жалба на пресудата освен ако не се предаде или не биде уапсена во рок од 30 дена од пресудата. На неколку километри од трибуналот, противниците на Хасина во понеделник се собраа пред домот на нејзиниот татко, претворен во музеј, за да го урнат остатокот од објектот, кој претходно беше ограбен и оштетен. Тие донесоа два багери за да ја урнат зградата.
Полицијата користеше палки и шок-бомби за да ја растера толпата додека судиите продолжуваа да ја читаат пресудата, процес што траеше со часови. Вечерта повеќе од 300 луѓе беа сè уште таму и палеа гуми на улиците додека безбедносните службеници ги заземаа своите позиции. Синот на Хасина, Саџиб Вазед, кој моментално е во Соединетите Држави, во порака до Асошиејтед Прес изјави дека „пресудата е шега и бесмислена. Мајка ми е безбедна во Индија. Судењата беа толку правно неисправни што нема да преживеат никаков предизвик откако ќе се врати владеењето на правото во Бангладеш“.
Тензиите и нарушувањата пораснаа во земјата во последните денови пред пресудата. Речиси 50 палежи, претежно насочени кон возила, и десетици експлозии на сурови бомби беа пријавени низ целата земја во текот на изминатата недела. Две лица беа убиени во палежите, објавија локалните медиуми. Властите во Врховниот суд, во писмо до штабот на армијата во неделата, побараа распоредување војници околу просториите на трибуналот пред пресудата.
Јунус рече дека неговата привремена влада ќе ги одржи следните избори во земјата во февруари и дека партијата на Хасина нема да добие шанса да се натпреварува во трката. Политиката на Бангладеш под водство на Јунус остана на раскрсница со ограничени знаци на стабилност.