Народната банка на Србија (НБС) ѝ ја одзеде дозволата за работа на Алта банка АД Белград, која минатата година ја презеде Стопанска банка Битола, денес преименувана во АЛТА банка АД Битола. Одлуката, објавена на 31 октомври, српскиот регулатор ја образложува со значително влошување на финансиската состојба на банката и загрозување на интересите на депонентите.
Според официјалното соопштение на НБС, на одземањето на дозволата му претходеле контролни активности насочени кон зголемување на ликвидноста. Регулаторот утврдил дека постои можност за дополнително влошување на финансиската состојба или ликвидноста и соопшти дека одлуката е донесена за заштита на депонентите и зачувување на стабилноста на финансискиот систем.
Српската Агенција за осигурување депозити треба со судско решение да биде именувана за стечаен управник. НБС најави дека Агенцијата во рок од седум работни дена ќе им овозможи на депонентите исплата на осигурените износи и располагање со средствата согласно српскиот Закон за осигурување депозити.
Одлуката доаѓа околу една година по преземањето на битолската банка. Македонската Комисија за хартии од вредност на 10 септември 2025 година ѝ издала дозвола на Алта банка АД Белград да објави понуда за преземање на Стопанска банка Битола по цена од 3.777 денари за акција. Понудата се однесувала на 371.538 обични акции со право на глас, кои заедно со веќе поседуваните акции на преземачот и лицата што дејствувале заеднички со него ја опфаќале целата основна главнина.
Преземањето било завршено во октомври 2025 година. Според сопственичките податоци што самата банка ги објавува на 4 ноември 2025 година, Алта банка АД Белград заедно со поврзаните субјекти поседувала 93 отсто од обичните акции. На 12 декември 2025 година, по согласностите од македонската Народна банка, измената на Статутот и уписот во Централниот регистар, Стопанска банка Битола официјално го променила името во АЛТА банка АД Битола.
Во претходната акционерска структура на Стопанска банка Битола учествуваше и Орце Камчев, контроверзен бизнисмен од време на владеењето на режимот на бегалецот од правдата Никола Груевски. Како што Мета.мк објави во август 2025 година, тој беше еден од поголемите акционери, додека „Пелистерка“ заедно со компанијата „ТИМОХ“ имале речиси 22 отсто од акциите.
Постапката за преземање имала и претходна фаза: во август 2025 година КХВ ја запрела постапката поведена по барање на „Алта груп“ поради промена на преземачот во рамките на групацијата. Во решението на Комисијата од септември 2025 година, како преземач веќе е наведена токму Алта банка АД Белград, на која сега ѝ е одземена дозволата. Конечната дозвола за преземање ја дава Народната банка на Македонија, односно гувернерот Трајко Славески.
Одземањето на дозволата следува по неколкудневни јавни обвинувања за наводно префрлање големи суми пари од Србија кон Македонија по парламентарните избори во Србија каде авторитарниот режим на Александар Вучиќ по 14 години на власт загуби од Студентската листа. СДСМ на 28 октомври побара итна истрага од Јавното обвинителство. Портпаролката Богданка Кузеска, повикувајќи се на информации од српските медиуми, тврдеше дека преку Алта банка започнало забрзано префрлање средства кон Македонија и Русија од 26 октомври. Таа го повика гувернерот Трајко Славески да објасни какви мерки ќе преземе Народната банка.
На 30 октомври, секретарот за меѓународна соработка на СДСМ, Андреј Жерновски, ги повтори обвинувањата и изнесе тврдење дека од централата на Алта банка во Белград кон банката во Македонија се префрлаат над 50 милиони евра. Тој побара одговори од премиерот Христијан Мицкоски, гувернерот и Обвинителството за потеклото на средствата и за постапувањето на институциите. Наведениот износ СДСМ го припиша на информации од Србија.
Во основата на јавните сомнежи беа и тврдењата на српскиот адвокат Иван Ниниќ дека располага со оперативни сознанија за забрзани трансфери од една банка кон сметки и правни лица во Скопје и Москва. Според Н1, Ниниќ во својата објава не ја именувал банката. Но, претставничката на студентското движење, Сара ел Сераг, парите од Србија се изнесуваат токму преку Алта банка.
Одговарајќи на наводите, Славески на 30 октомври за Н1 изјави дека домашниот банкарски систем е стабилен и отпорен и дека Народната банка континуирано ги следи ликвидноста, капиталната позиција и изложеноста на ризици на банките. Тој нагласи дека преносот на средства меѓу држави сам по себе не значи сомнителна активност и дека прекуграничните плаќања се вообичаен дел од економијата. За конкретните тврдења поврзани со Србија, Народната банка посочи дека нема да коментира непроверени наводи за банкарскиот систем на друга земја.
Обвинувањата за трансферите и нивното евентуално незаконито потекло треба да се разграничат од утврдените причини за одземањето на дозволата. Во соопштението за оваа одлука НБС наведува влошена финансиска состојба и ризици за ликвидноста и депонентите, но не ги потврдува тврдењата на СДСМ за трансфери од над 50 милиони евра кон Македонија, ниту ги наведува како причина за одлуката.