Иран ја осуди добитничката на Нобеловата награда за мир, Наргес Мохамади, на уште седум години затвор откако таа започна штрајк со глад, соопштија нејзините поддржувачи, додека Техеран презема мерки против сите неистомисленици по националните протести и смртта на илјадници луѓе од рацете на безбедносните сили.
Новите пресуди против Мохамади доаѓаат во време кога Иран се обидува да преговара со Соединетите Држави за својата нуклеарна програма за да спречи закана од воен удар од страна на американскиот претседател Доналд Трамп. Дипломати од Иран инсистираа дека силата на Техеран доаѓа од неговата способност да каже не на големите сили, заземајќи максималистичка позиција веднаш по преговорите во Оман со САД.
Поддржувачите на Мохамади го цитираа нејзиниот адвокат Мостафа Нили, кој ја потврди казната за Х, велејќи дека е изречена во саботата од страна на Револуционерниот суд во градот Машхад. Ваквите судови обично донесуваат пресуди со мала или никаква можност обвинетите да ги оспорат своите обвиненија.
„Таа е осудена на шест години затвор за собирање и дослух и една и пол година за пропаганда и двегодишна забрана за патување, напиша тој. Таа доби уште две години внатрешен егзил во градот Хосф, околу 740 километри југоисточно од Техеран, главниот град, додаде адвокатот.
Иран не ја призна веднаш казната. Поддржувачите велат дека Мохамади штрајкува со глад од 2 февруари и го прекина во неделата по изрекувањето на пресудата поради влошувањето на нејзиното здравје. Таа беше уапсена во декември на церемонија во чест на Хосров Аликорди, 46-годишен ирански адвокат и застапник за човекови права кој живеел во Машхад. Снимките од демонстрациите ја покажуваат како вика, барајќи правда за Аликорди и другите.
Поддржувачите со месеци пред нејзиното апсење во декември предупредуваа дека Мохамади, 53, е во опасност да биде вратена во затвор откако добила отпуст во декември 2024 година поради медицински проблеми. Иако тоа требаше да биде само три недели, времето на Мохамади надвор од затвор се продолжи, веројатно бидејќи активистите и западните сили го притискаа Иран да ја држи на слобода. Таа остана надвор дури и за време на 12-дневната војна во јуни меѓу Иран и Израел.
Мохамади сепак го продолжи својот активизам со јавни протести и појавувања во меѓународни медиуми, вклучително и демонстрирање во еден момент пред озлогласениот затвор Евин во Техеран, каде што беше држена.
Мохамади отслужуваше 13 години и девет месеци затвор по обвинение за дослух против државната безбедност и пропаганда против иранската влада. Таа, исто така, ги поддржа националните протести предизвикани од смртта на Махса Амини во 2022 година, во кои жените отворено се спротивставија на владата со тоа што не носеа хиџаб.
Мохамади претрпе повеќе срцеви удари додека беше затворена пред да се подложи на итна операција во 2022 година, велат нејзините поддржувачи. Нејзиниот адвокат кон крајот на 2024 година откри дека лекарите пронашле коскена лезија за која се плашеле дека може да биде канцерогена, која подоцна била отстранета.
„Со оглед на нејзините болести, се очекува таа привремено да биде ослободена со кауција за да може да се лекува“, напиша Нили.
Сепак, иранските власти сигнализираат построг став против сите несогласувања уште од демонстрациите. Зборувајќи во неделата, шефот на иранското судство, Голамхосеин Мохсени-Еџеи, даде коментари во кои сугерираше дека многумина очекуваат строги затворски казни.
„Погледнете ги некои поединци кои некогаш беа со револуцијата и ја придружуваа револуцијата“, рече тој. „Денес, што зборуваат, што пишуваат, какви изјави даваат, тие се несреќни, тие се очајни (и) ќе се соочат со штета“.