Дезинформациите имаат за цел да ја предизвикаат демократијата и преку различни актери да го обликуваат геополитичкиот пејзаж, но градењето отпорност може да се справи со овој удар и да ја заштити демократијата. Ова меѓу другото го истакнаа експертите од оваа област, дискутирајќи за дезинформативните наративи, начините и негативните влијанија што тие ги носат и во Северна Македонија, пишува Порталб.мк.
Според истражувањето спроведено од Демокраси Лаб“ и „Пикаса Аналитикс“ и „Демокраси Лаб“, во партнерство со Институтот „Макс ван дер Стоел“, од 18.110 анализирани написи во периодот мај-октомври за содржини со злонамерни ставови од медиумите во Северна Македонија, произлезе дека: 21% од нив содржат антизападни наративи, 15-25% содржат анти-ЕУ наративи, 10-15 содржат анти-НАТО наративи, и други случаи со злонамерна содржина на етничка, религиозна или родова база.
Едлира Палоши Диша од Институтот „Макс ван дер Штул“ истакна дека дезинформирањето е активно и систематско, при што речиси една четвртина од целата анализирана содржина пренесува наративи поврзани со Кремљ или антизападни ставови.
„Овие наративи меѓусебно се засилуваат, создавајќи така еден кохерентен екосистем на антизападна и проавторитарна пропаганда. Медиумите на македонски јазик се главните цели“, изјави Палоши Диша.
Деканот на Факултетот за јазици, култури и комуникација при УЈИЕ, Демуш Бајрами, нагласи дека дезинформациите во денешно време претставуваат закани кои не познаваат граници. Според него решението е во инвестирањето во демократските вредности, независните медиуми и граѓанскиот ангажман.
„Дезинформирањето не се обидува да убеди со факти, туку да манипулира со убедувањата на луѓето. Наспроти овој предизвик нашиот одговор може и мора да биде силен. Заштитата на демократијата денес е безбедносен императив“, рече Бајрами, додавајќи дека оваа генерација има предност да биде застапник на овие прашања.
Според Сефер Селими, директор на „Демокраси Лаб“, дезинформирањето не е само прашање на медиумите, туку предизвик за знаењето, критичкото и демократското размислување.
„Дезинформирањето не влијае само на убедувањата, туку и на однесувањето и одлучувањето. Демократијата не се брани со декларации, туку со интегритет и континуирана соработка“, изјави Селими.
Дезинформациите влијаат и врз изборните процеси, истакна Џабир Дерала од „Цивил“, кој нагласи дека во нашата земја тоа се забележува преку сè помалата излезност на изборите.
„Дезинформациите се оружје, тие убиваат. Дезинформациите не се само медиумски проблем, тие се стратешка инсталација која го дестабилизира општеството“, рече Дерала.
Наблудувачката на медиумите од Фондацијата „Метаморфозис“, Деспина Ковачевска, истакна дека друг проблем покрај дезинформациите се и опасните и штетни наративи кои се создаваат. Според неа, дезинформациите можат да се проверат, а наративите не секогаш можат да се проверуваат.
„Она што можеме да го направиме е да еден имаме сеопфатен општествен пристап: институциите, академијата, младите. Да работиме заедно на овој проблем. Но, и финансирањето игра голема улога во оваа насока“, додаде Ковачевска.
Албулена Халили од Институтот „Макс ван дер Штул“ ја објасни улогата што академијата ја има и треба да ја има во оваа насока. Според неа, дезинформирањето не е само медиумски проблем како што се мислеше на почетокот, туку е проблем на националната безбедност.
Таа ја спомена Северна Македонија како мултиетничко и поларизирано општество, и искористувањето на овој момент од страна на Русија за да ги постигне своите дестабилизирачки цели.
„Дезинформирањето е дел од војната на новата генерација. Она што се случува со дезинформациите е напад врз либерално-демократскиот поредок. Мора да бидеме внимателни со ова малку демократија што ја имаме и како да ја однесеме чекор понапред“, рече Халили.
Според наодите од истражувањето, Северна Македонија се соочува со координиран информативен напад, при што странската пропаганда се меша со внатрешната поларизација.