Индикации за проблеми во работењето на Алта банка постоеле и пред една година, а одговорноста за ненавремената реакција е кај Народната банка на Србија (НБС), оцени економистот Божо Драшковиќ во разговор за Н1. Тој рече дека ги прегледал финансиските резултати на банката и на Алта групацијата и дека во нив имало предупредувачки показатели што требало да предизвикаат реакција од централната банка.
Неговите оценки следуваат откако српското Јавно обвинителство за организиран криминал соопшти дека се уапсени три лица меѓу кои и сопственикот Давор Мацура. Тој е осомничен дека од трезорот на банката изнесувал пари и прибавил противправна имотна корист од околу 45 милијарди динари, односно повеќе од 380 милиони евра.
На Мацура му е одредено задржување до 48 часа, а според вчерашната изјава на неговиот адвокат за Н1, тој треба денеска по пладне да биде сослушан во надлежното обвинителство.
Народната банка на Србија ѝ ја одзеде дозволата за работа на Алта банка, а Н1 наведува дека претходно регулаторот не објавувал соопштенија за проблеми во нејзиното работење.
„Имаме (не)одговорност на централната банка. Постои закон што е доста добар. Ги погледнав билансите на банката. Банките на секои три месеци изработуваат пресечни биланси, биланс на состојба и биланс на успех. Во билансот на состојба гледате што се случува со парите“, рече Драшковиќ.
Тој објасни дека банките прибираат пари од депонентите и од клиентите што работат преку нив, а потоа ги пласираат тие средства во кредити. Посочи дека во податоците што ги прегледал забележал депозити од околу 1,6 милијарди евра и пласмани од околу 930 милиони евра, поставувајќи го прашањето каде е остатокот од парите.
Според неговата оценка, овие податоци отворале прашања за работењето на банката уште пред нејзиното затворање. Тој праша зошто НБС не предупредила на проблемите пред шест месеци или една година.
Драшковиќ ја обвини централната банка дека со претходните соопштенија ја доведувала јавноста во заблуда, а соопштението на вицегувернерот го оцени како обид за ослободување од одговорност.
Економистот предупреди и дека во банката се блокирани големи средства на стопански субјекти. Во тој контекст ги спомена Електростопанството на Србија (ЕПС), други државни претпријатија и малите добавувачи што, според неговите тврдења, биле условувани да отворат сметки во банката по преземањето на трговскиот синџир ИДЕА од Алта групацијата.
„Кога ќе се преземе синџир како ИДЕА, добавувачите се условуваат дека мора да работат преку банката. Тоа се недозволени постапки. Сега ќе настрадаат луѓе што нормално работат, бидејќи ќе изгубат дел од парите“, оцени Драшковиќ.
За кредитите што граѓаните ги зеле во Алта банка, вклучително и станбените кредити за млади, тој смета дека мора да се вклучи НБС, бидејќи другите банки не сакаат да се оптоваруваат со туѓите проблеми.
Одлуката ЕПС да има сметка во Алта банка Драшковиќ ја оцени како политичка. Тој побара одговор од управата на претпријатието дали ги проценила ризиците од работењето со банката.
„Кога на ЕПС му беше наложено во 2025 година наплатата на сметките да ја врши преку една толку мала банка, тоа беше политичка одлука. Посебно прашање до управата на ЕПС: дали ги проценувавте ризиците од работењето со оваа банка?“, рече тој, додавајќи дека тоа требало да го разгледаат Надзорниот одбор и директорот.