
Демонстрантите во Иран ја игнорираа репресијата од властите и во саботата вечер повторно излегоа на улиците и покрај извештаите дека во последните три дена стотици луѓе биле убиени или ранети од безбедносните сили.
Потврдени видеа и сведоштва што ги разгледа Би-Би-Си укажуваат дека властите ја заоструваат реакцијата, додека во земјата продолжува речиси целосна блокада на интернетот.
Државниот обвинител на Иран, Мохамад Мовахеди Азад, во саботата изјави дека секој што протестира ќе се смета за „непријател на Бога“ што е кривично дело за кое е предвидена смртна казна.
Се верува дека стотици демонстранти се уапсени откако протестите започнаа пред повеќе од две недели.
Протестите избија поради наглото зголемување на инфлацијата и се проширија во повеќе од 100 градови и населени места низ сите провинции во Иран. Во меѓувреме, демонстрантите бараат крај на верското владеење на врховниот лидер, ајатолахот Али Хамнеи.
Хамнеи ги отфрли демонстрантите како „група вандали“ кои сакаат да му „угодат“ на американскиот претседател Доналд Трамп.
Иранските власти воведоа блокада на интернетот со цел да ги задушат протестите. Државата има строга контрола врз телекомуникациската инфраструктура, а пристапот до интернет е во голема мера ограничен на внатрешна мрежа со минимални врски со надворешниот свет.
Во последните години, властите постепено го ограничуваа пристапот до глобалниот интернет, но во текот на сегашните протести, за првпат не само што е исклучен меѓународниот интернет, туку е сериозно ограничена и домашната мрежа.
Истражувачот за интернет, Алиреза Манафи, вели дека интернетот во Иран во моментов е „речиси целосно исклучен“. Тој додава дека единствениот можен начин за поврзување со надворешниот свет е преку Старлинк, но предупредува дека таквите врски може да бидат следени од властите.
Поради забраната за работа на странски медиуми во Иран, меѓународните новинарски организации, вклучувајќи ја и Би-Би-Си, не можат да известуваат од терен, што го отежнува прибирањето и проверката на информациите.
Сепак, дел од видеата се потврдени. Снимки од саботата вечер покажуваат демонстранти кои ги преземаат улиците во квартот Гиша во Техеран. Други потврдени видеа прикажуваат судири меѓу демонстранти и безбедносни сили на булеварот Вакил Абад во Машхад, вториот по големина град во Иран.
На снимките се гледаат маскирани демонстранти кои се кријат зад контејнери и запалени барикади, додека во далечина стојат редици безбедносни сили. Возило, за кое се верува дека е автобус, е во пламен.
Се слушаат повеќе истрели, како и удирање по тенџериња и тави, додека зелен ласер ја осветлува сцената. На надвозник се забележува фигура која пука во повеќе правци, додека луѓе се кријат зад ограда.
Други видеа од Техеран, потврдени од Би-Би-Си, покажуваат демонстранти на плоштадот Пунак во западниот дел на градот, како и марш на демонстранти во квартот Херави со повици за крај на верскиот режим.
Американскиот претседател Доналд Трамп во саботата напиша на социјалните мрежи дека „Иран гледа кон слободата како никогаш досега“ и дека „САД се подготвени да помогнат“, без дополнително објаснување.
Американски медиуми објавија дека Трамп бил информиран за можни опции за воени напади, иако, според официјални извори, не постои „непосредна закана“.
Сенаторот Линдзи Греам изрази поддршка за демонстрантите, а поранешниот престолонаследник Реза Пахлави, син на последниот ирански шах, повика на продолжување на протестите, тврдејќи дека режимот се соочува со недостиг од лојалност кај безбедносните сили, тврдење што Би-Би-Си не може да го потврди.
Амнести интернешнл соопшти дека анализира „загрижувачки извештаи за засилена и незаконска употреба на смртоносна сила“ од страна на иранските безбедносни сили.
Би-Би-Си потврди дека во една болница во градот Рашт биле донесени 70 тела за една ноќ, додека досега се идентификувани најмалку 26 убиени лица, меѓу кои шест деца. Има и загинати припадници на безбедносните сили.
Ова се најмасовните протести во Иран од 2022 година, кога по смртта на Махса Амини во полициски притвор, според невладини организации, беа убиени повеќе од 550 луѓе, а над 20.000 беа приведени.
Извор: Би-Би-Си

